Digitale media

TV: geschiedenis en huidige marktaandelen

De eerste TV uitzendingen in België vonden plaats in 1953. Tot 1980 hadden de publieke omroepen met de Vlaamse VRT en de Waalse BRTF een monopoliepositie. In 1987 werd één privé-station er bij wettelijk toegestaan  Daardoor kwam in Vlaanderen VTM en in Wallonië RTL. Aanvankelijk werden op de Belgische kabel alleen buitenlandse publieke zenders toegelaten, maar tegenwoordig zitten er tussen de 30 en 40 publieke en commerciële binnen en buitenlandse zenders op. Rond 2002 telde België 25 nationale, regionale en lokale tv zenders. Er waren toen 460 tv toestellen per 1000 inwoners. De grote meerderheid van de huishoudens (3,8 miljoen; 94%) had een kabelaansluiting (373 per 1000) en men telde 220.000 satellietaansluitingen (22/1000; 5% van de huishoudens). Abonnee tv is in België niet echt aangeslagen. Rond 2002 had filmnet na 10 jaar 120.000 abonnees en een fusie met het toenmalige Canal+ droeg daar weinig aan bij. In 2006 had het programmablad van telenet digital tv (voorheen Canal+) een oplage van 164.000. Mede via de toenemende invloed van de commerciële markt verwacht men groei bij specifieke doelgroepkanalen. Eén en ander kan echter tegengewerkt worden door de opkomst van het internet.

De Luxemburgse RTL group SA, de grootste exploitant van commerciële radio en TV stations van Europa, heeft  vooral in Wallonië veel in de melk te brokkelen. Ze is voor 66% eigenaar van RTL TV I (waarbij de I staat voor independant). Dit kanaal zond daar in 2006 bijna driekwart van de 100 meest bekeken tv programma’s uit. Men is ook 100% eigenaar van de meest. beluisterde Franstalige radiozenders Bel RTL en Radio Contact. In 2006 had RTL TVI in Franstalig België een marktaandeel van ruim 30%, terwijl de ganse publieke omroep daar onder de 20% bleef. In dat jaar had in Vlaamstalig België de VRT1 met 29% het grootste marktaandeel, gevolgd door VTM (21%), TV2 (10%), Ka2 en VT4 (beide 7%), de Nederlandse publieke omroep (5%) en Vijf TV (4%). Tussen 2000 en 2006 hebben de beide Vlaamse publieke TV zenders terrein teruggewonnen op de commerciëlen (8% van het kijkaandeel). 

TV top100 kijkcijfers 2006

In 2006 werden van de 100 meest bekeken nationale Nederlandstalige tv programma’s in België veruit de meeste uitgezonden door de publieke zenders VRT1 (57%) en VRT2 (Canvas, kinderzender Ketnet en sportzender Sporza: 6%). De oude commerciële familiezender VTM behaalde in deze ranglijst een 2e plaats met 31%, de commerciële jongerenzender kanaal2 kwam met 5% op een 4e plaats en jongerenzender VT4 werd 5e met 1%. De populairste categorieën waren ontspanning 40%.(variété 21 x waarvan 3 bij de top10, spelletjes 10 x waarvan 1 bij de top10, overige 9 x), kennis en informatie 27%, sport 16% (voetbal, wielrennen, tennis) en fictie 15% (14 series en vervolgreeksen en 1 film, 5 top10 plaatsen). De Waalse RBTF beschikt over 3 kanalen, La une, La deux en RTBF sat. Van de 100 meest bekeken Franstalige nationale tv programma’s van 2006 kwam het merendeel (maar liefst 74%) echter op naam van de commerciële familieomroep RTL-TV1. De publieke omroepen La une en La deux scoorden hier 2e en 3e met respectievelijk 15% en 7% en de commerciële jongerenzender club RTL zond 4 van de 100 best bekeken programma’s uit. Ook qua populariteit was de verdeling anders dan op de Vlaamse tv. Bij de top 10 zaten 3 films, 2 series, 2 informatieve programma’s, 2 ontspanningsprogramma’s en 1 sportprogramma. De top 100 bestond voor 42% uit fictie, waaronder maar liefst 30 films (Vlaanderen slechts 1 film) en 12 series en voor het overige uit kennis en informatie 25%, ontspanningsprogramma’s 20% (13 x variété, 2 spelletjes, 5 x overig) en sport 13% (in hoofdzaak voetbal).  

Radio

Het eerste radioprogramma van België werd uitgezonden 28 maart 1914 vanuit het koninklijk paleis te Laken. Thans beschikt Vlaanderen naast de wereldomroep (RVi) over 6 publieke omroepen (radio 1 en 2; Klara klassiek, Donna pop, Studio Brussel, Sporza), 2 commerciële zenders (de muziekzenders Q-music en 4FM) en 5 regionale zenders (per provincie 1). De Franstalige publieke omroepen zijn dezelfde als de TV omroepen. RTBF heeft 5 grotere radiozenders. Bel radio, Contact, Contact plus en Fun radio zijn zenders van RTL. Radio Nostalgie en NRJ zijn van de Franse commerciële NRJ groep die in 11 landen opereert. In de navolgende tabel staan gegevens voor 2006 van grotere nationale en buitenlandse radiozenders in Vlaanderen en Wallonië (gemiddeld dagbereik: meer dan 100.000 luisteraars).

Naam zender

Dagbereik in aantallen

Dagbereik in %

Marktaandeel in %

Vlaamstalig België

Radio 2 VRT

1.500.000

29

32

Q-music

980.000

19

16

Donna VRT

967.000

18

15

Radio 1 VRT

656.000

13

8

Studio Brussel VRT

513.000

10

7

4FM

391.000

8

7

Klara VRT

157.000

3

1,5

Lokale zenders

108.000

2

2

Franstalig België

Bel RTL

736.000

19

19

Radio contact

600.000

16

16

VivaCité RTBF

440.000

12,5

10

Radio Nostalgie

400.000

10,5

11

La première RTBF

365.000

9,6

6,5

NRJ

364.000

9,6

5,5

Classic 21 RTBF

227.000

6

4,6

Fun radio

202.000

5,3

3,4

Contact plus

108.000

2,9

3,7

Lokale Franstalige zenders

102.000

2,7

2,3

Musiq 3 RTBF

102.000

2,7

2,1

Pure FM RTBF

101.000

2,7

1,3